www.alanyasanalgezi.com

Ramazan İmsakiyesi

Alaiye'nin Osmanlılar Tarafından Alınması

Karamanoğulları kendilerini hep Selçuklunun varisi olarak biliyorlardı. Onun için Osmanlı'larla arası hiçbir zaman iyi geçmemiştir. ilk Osmanlı Karaman Harbi 1. Murat zamanında 1387 yılında başlar. Bundan 10 yıl sonra 1397 de Yıldırım Beyazıt ile devam eder. Bu saldırı sonrasında da Karamanoğulları ortadan kaldırılır. Ancak ne acıdır ki bir Türk'le bir Türk'ün çarpışması sonucu 1402 yılında yapılan Ankara Savaşında Beyazıt'ın yenilmesi ve Timur'un hain planlarıyla önce bütün şehzadeleri birbirine katarak sonra Beyazıt tarafından ortadan kaldırılan bütün beyliklerin önde gelenlerine "Haydi geçin Beyliklerinizin başına " diyerek onlara serbestlik verilir. Tekrar dirilen beyliklerden özellikle Karaman Beyi Mehmet ve Ali Beylerin hapisten çıkartılıp salını verilmesi üzerine Mehmet Beyin Bursa'yı basarak zararlar vermesi,bir bölümünü yakıp yıktıktan sonra da hıncını alamayarak babasını öldüren Beyazıt'ın mezarını açtırarak kemiklerini çiğnediği söylenir.Bu durum böyle giderken Fatih zamanında Konya Alaiye arasında yaşanan bir olay bardağı taşıran son damla olmuş ve Fatih'in emri ile Alaiye üzerine gidilmiş,bu iş için önce Rum Mehmet Paşa'ya görev verilmiş.Rum Mehmet Paşanın zevcesi Alaiye beyinin kız kardeşi olmasından dolayı başarısız olmuş ve 1471 yılında Gedik Ahmet Paşa komutasındaki Osmanlılar harpsiz kansız Alaiye topraklarını Osmanlı sınırlarına katmışlardır. Bu dönemde de Alaiye iskelesi çok önemli idi. Arap ve Frenk gemilerinin buraya uğraması Osmanlılar için hiç de faydalı bir şey değildi. Anadolu'nun güney kıyılarında Osmanlı hakimiyetinin pürüzsüz hale gelebilmesi için Alâiye'nin zaptı elzemdi. O sırada Alâiye'de Memlûklerin himayesini tanıyan Kılıç Arslan isminde bir bey vardı. Alaiye Selçuklu devletinin yıkılmasından sonra Karamanlıların eline geçmiş, Karamanlılarda burasını 1427 veya 1428 yılında Memlûklara satmışlardı, işte bu tarihten itibaren Alâiye'de Memlûklerin idaresinde küçük bir beylik teşekkül etmişti. Kılıç Arslan'da bu küçük beyliğin son idarecisiydi.Gedik Ahmet Paşaya şehri harpsiz teslim eden Kılıç Arslan'a Alâiye'ye mukabil Gümülcine Sancağı dirlik olarak verilmiştir. Kılıç Arslan bey Alâiye gibi bol gelirli bir yere mukabil kısır gelirli Gümülcine'nin kendisine verilmesine çok üzülmüş ve bir gün fırsatını bulup Kavala'dan bir gemiye binerek eski hamisi olan Memlukların diyarı Mısır'a kaçmıştır. Bu arada Alanya'mızla ilgili olduğu için Gedik Ahmet Paşa'nın akıbetini de aktarmamızda yarar vardır sanırım. Fatih Sultan Mehmet öldükten sonra Cem Sultan'la Beyazıt'ın kavgasında Cem Sultan tarafını tutan Gedik Ahmet Paşa Beyazıt tarafından zindana atılıp daha sonra da öldürtülmüştür.

Osmanlı imparatorluğunun en zayıf dönemlerinde bile hiçbir düşmanın ayak basamadığı bu güzel beldemize istiklal Savaşı öncesinde güzel yurdumuzun her yanı düşmanlar tarafından istila edilirken 28 Mart 1919 da Antalya Limanına yerleşen italyan donanması çeşitli bahanelerle şehre girmiş, çeşitli şartlar koyarak hazırladıkları metinleri şehir halkının bitkin ve güçsüz olmaları nedeniyle zorla kabul ettirmişlerdir. Çünkü 1. Dünya Savaşında Antalya birkaç defa bombalanmıştır, İtalyan'lar Antalya'yı istila ettikten sonra yayılma politikasına girmişler onun içinde deniz sahilinde bulunan Manavgat, Alanya (Alaiye)'yı düşünmüşler. Side ve Alanya 'miza ait Karaburun'a kadar gelmişlerdir. Bu yayılma 28 Mart 1919'dan Haziran 1919'a kadar hızını arttırarak devam etmiştir. Bu süre içinde Alanya'ya gelip Kalearkası dediğimiz bölge­den şehrin yerleşim alanlarına rast gele bomba atmaya başlamışlar. Bombalardan isabet alan birkaç ev hasar görmüştür. Ancak halkın büyük bir çoğunluğu yaylalarda olduğu içinde ölüm olmamış, ayrıca gemiler limana geldiğinde birkaç top atıp halkı korkutmak istemişler. Büyüklerimizin anlattıklarına göre mevcut hükümet kuvvetlerine dahi karşı gelen çetelerden Karazor'un, Kolluca'nın ve Güneyli Mevlüt Efenin varlıkları ve halkla birleşme olasılığı üzerine italyan'lar denizden karaya çıkma fırsatı bulamadan geldikleri gibi çekilip gitmişlerdir. Kısacası 1221 yılında Türk olan Alanya'ya hiçbir zaman düşman ayağı değmemiştir. Bu konu ile ilgili olarak annem (merhum) anlatırdı. Kale arkasından atılan top mermilerinden birisi annemin doğup büyüdüğü evlerinin bir köşesine düşmüş, orada büyük bir delik açılmış, bundan dolayı da uzun yıllar burası hep top deliği olarak anılmıştır.

Vatan toprakları için canlarını seve seve vererek şehitlik mertebe­sine ulaşmış aziz hemşerilerimizden de söz etmeden geçmek yerinde olmaz sanırım.Nereden başlasak bilmem, ancak tarihi kayıtlarımıza baktığımızda Osmanlı Padişahlarından 4.Mehmet zamanında (1657) Sadrazam Köprülü Mehmet Paşanın emrinde Çanakkale Boğaz Harekatında Venediklilerle göğüs göğüse çarpışan Alaiye Sancak Beyi Küçük Mehmet Reis ve yanındakilerden sayısız şehitler verdikten sonra huzura çağırılıp Sadrazam tarafından alın ve gözlerinden öpülerek kendi arkasındaki samur kürkü çıkarıp ona giydirir.Basmada gazi çelengi takar ve ayrıca 200 den fazla altın ve kendisi ile birlikte sağ kalıp gayret gösterenlere dağıtılmak üzere bir kese kuruş verir ve yine 7 Ekim 1571 de bir gece baskınıyla kaybettiğimiz inebahtı Deniz Savaşındaki donanmamızın yeniden yapılmasında Alaiye Tersanesinin çok büyük önemi vardır. Yine Osmanlı Padişahlarından Abdülaziz zamanında Kırım Harbinde şehit olan Alaiyelilerin anısına istanbul Belgrad ormanlarında büyük bir mermer üzerine isimler düşülerek ruhları şadedilir.Alaiye'liler için altın harflerle tarih kitaplarına geçen Balkan Harbi Birinci Çatalca Muharebelerinde 17-Kasım-1912 günü yapılan çatışmalarda 150' si asker 7'si subay olmak üzere 157 şehit verilir. Bu şehitlerden biride rahmetli annemin babası Hacıçavuşoğlu Mevlüt'tür. Ruhu ve ruhları şad olsun. Küçüklüğümde hep büyüklerimden duyardım hicazda Yemen çöllerinde gidipte gelmeyenlere ağıtlar yakıldığını. Bilmem yolunuz düştümü, gidiniz Çanakkale Şehitliğinde de Alaiye'li şehitlerin mezar taşlarıyla karşılaşırsınız. Cumhuriyet döneminde Kore'ye kadar gidip Çin ve Rus askerleri ile kahramanca çarpışıp gazi olarak dönenlerin sayısı da bir hayli kabarıktır. Alanya'mızda daha dün doğuda, güneydoğuda ve sınır ötesinde bölücülerle çarpışıp kolunu bacağını kaybedip gazi olarak dönenlerin yanı sıra şehit olan yavrularımız da mevcuttur. Hatta 1992 yılında sınır ötesi harekatında şehit olan Ahmet GÜNDOĞMUŞ'un defni sırasında Alanya Belediyesi tarafından Belediye mezarlığından bir şehitlik ayrılmış ve o tarihten sonraki şehitler buraya defnedilmişlerdir Ruhları şadolsun.

Kaynak: Likya Bilişim'in Sayın Haşim Yetkin'den aldığı izin ile "Alanya; Dünden Bugüne Alanyada Yaşam" adlı eserinden derlenmiştir. Alıntı yapılamaz, izinsiz kullanılamaz.

Yorum Yaz

• Yorumunuzda abartılı övgüler veya aşağılayıcı sözler kullanmayınız.
• Firmaları ya da kişileri doğrudan hedef alan taraflı yazılar yayınlanmayabilir.
• Yorumunuzu dilbilgisi kurallarına uygun yazmaya çalışınız.
• Yorumunuzun metnini BÜYÜK HARFLERLE yazmayınız.
• Yorumunuz dilbilgisi yönünden özensiz ise yayınlanmayabilir.
• Yorumunuz incelendikten sonra sitede yayınlanmaktadır.

---